شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران (IOEC)، دکل حفاری دریایی تخریب شده*ای در طوفان کاترینا را در تاریخ 22 مه سال 2008 میلادی، به قیمت 43 میلیون دلار خرید و برای بازسازی، آن را به یاردی در پورت خالد واقع در شارجه امارات متحده عربی منتقل کرد.
دکل حفاری یاد شده در اواخر ماه سپتامبر سال 2005 میلادی در خليج مكزيك دچار طوفان*زدگي شد و در نتيجه، تجهیزات روی آن از میان رفت، به طوری که پس از طوفان کاترینا، پایه*های آن ش**ت، بخشی از بدنه آن پاره و بسیاری از تجهیزات آن به*طور کامل تخریب شد.
با وجودی که دکل گلوبال پرل برای بازسازی و نوسازی به شارجه منتقل شده بود، اما از سال 2008 تا کنون هیچ گونه عملیات و فعالیتی برای بازسازی و بهبود شرایط آن انجام نشده است. با توجه به حجم بالای آسیب*دیدگی*های دکل، بازسازی و نوسازی آن، به سرمایه*گذاری گزافی نیاز دارد، از این رو به نظر می*رسد بازسازی این دکل در اولویت هزینه*های شرکت ایرانی خریدار آن نبوده است.
در ماه دسامبر سال 2015 میلادی برای جلوگیری از به مزایده رفتن دکل و افزایش هزینه*ها، این دکل به یارد شرکت ایزوایکو در بندرعباس منتقل شد.

*وضعیت کنونی گلوبال پرل
پس از بررسی*های فنی و اقتصادی، برای بازسازی و نوسازی دکل حفاری گلوبال پرل 2 برنامه قابل اجرا پیشنهاد شد که یکی نوسازی برای استفاده از دکل و دیگری، بازسازی و تغییر کاربري دكل و استفاده از آن به*عنوان جك آپ بارج مس**** و پشتیبانی بود که هر یک از این سناریوها، سرمایه*گذاری چشمگیری را می*طلبید و در عین حال آماده*سازی و نصب پایه*های دکل حدود 18 ماه زمان نیاز داشت.
از این رو، مالکان ایرانی گلوبال پرل تصمیم گرفتند که دکل را به*عنوان آهن قراضه به مزایده بگذارند، بر این اساس، ارزش مالی دکل حفاری گلوبال پرل با وضعیت کنونی و در چارچوب برنامه جلوگیری از نابودی (Salvage) و بر پایه و** تقریبی فولاد آن و قیمت میانگین 300 دلار برای هر تن فولاد، حدود 1.2 میلیون دلار برآورد می*شود، در عین حال، بر پایه استعلام قیمت کارشناسی از یارد «SOHAR» در عمان، ارزش کنونی دکل گلوبال پرل، در بالاترین حد، پنج تا 6 میلیون دلار ارزیابی شده است.
هم اکنون دکل حفاری گلوبال پرل، وضعیت نامطلوبی دارد و بدنه دکل (HULL) در بعضی نقاط دچار پارگی شده و آب به داخل تانک*های آن نفوذ کرده است. با وضعیت کنونی دکل، ریسک و هزینه*های نگهداری آن بسیار زیاد است و احتمال افزایش آسیب*ها و حتی غرق شدن آن در بندر وجود دارد که در این صورت، خسارت زیادی به یارد ایزوایکو وارد خواهد شد.

*پرونده گلوبال پرل روی میز کمیسیون اصل 90
سخنگوی کمیسیون اصل۹۰ مجلس، به تازگی در گفت*وگو با خانه ملت در باره دکل گلوبال پرل گفته است: دکل نفتی مکزیکی منهدم شده در طوفان کاترینا به قیمت ۳۷ میلیون دلار خریداری شده، در حالی که هم*اکنون حدود چهار تا پنج میلیون دلار قیمت*گذاری شده است.
بهرام پارسایی همچنین در باره بررسی پرونده دکل نفتی فورچونا در کمیسیون اصل 90 مجلس یادآور شد: هم*اکنون دو پرونده دکل گمشده نفتی در این کمیسیون باز شده است که در باره پرونده دکل فورچونا، هیچ دکلی خریداری نشد و تنها موضوع محدود به زد و بند پشت پرده و پرداخت 78 میلیون دلار بدون هیچ ضمانت و سندی به یک شرکت واسطه بوده است.
پارسایی با بیان اینکه در سال 2007 یک دکل منهدم شده در طوفان کاترینای مکزیک خریداری و برای نگهداری و ترمیم به سواحل شارجه منتقل شد، توضیح داد: تاکنون افزون*بر هفت میلیون دلار هزینه نگهداری این دکل شده است و اخیراً شرکت نگهدارنده در مکاتبه با مقامات کشور اظهار داشته که دکل در حال نابودی است و اگر انتقال نیابد، قطعاً غرق می*شود.

*بیت*المالی که بر باد رفت
برای خرید دکل حفاری دریایی گلوبال پرل در سال 2008 میلادی 43 میلیون دلار پرداخت شد، تاکنون نیز حدود هفت میلیون دلار هم برای نگهداری و خرید برخی قطعات مورد نیاز همچون «Jacking System» هزینه شده؛ نگهداری از این دکل در شارجه، از سال 2010 تا 2015 به*طور میانگین حدود 300 هزار درهم در ماه هزینه داشته است. پس از انتقال این دکل به یارد ایزوایکو در بندرعباس، جوشکاری*هایی برای جلوگیری از غرق شدن دکل انجام شده که هزینه آن هم تاکنون حدود یک میلیون دلار برآورد می*شود.
مجموع منابع مالی صرف شده برای خرید دکل گلوبال پرل و دیگر هزینه*های مربوط به انتقال، نگهداری، پارکینگ و... تا پایان سال 2010 میلادی حدود 46 میلیون و 921 هزار و 865 دلار برآورد شده است که این رقم با احتساب هزینه*های مدیریتی، پارکینگ و نگهداری این دکل در شارجه و پس از آن انتقال به یارد ایزوایکو و نگهداری آن در بندرعباس و عدم*النفع استفاده از آن در طول سال*های گذشته، به حدود 70 میلیون دلار خواهد رسید.

*ارزش گلوبال پرل
ارزش دکل گلوبال پرل با همان مشخصات فنی که داشته است، اگر در طوفان آسیب نمی*دید، در همان سال 2010 که اوج قیمت دکل*های دریایی به شمار می*رفت ، بین 47 تا 48 میلیون دلار بود، بر این اساس، ارزش این دکل، اگر در همان زمان بازسازی می*شد و در شرایط عملیات حفاری قرار می*گرفت، در حدود همین قیمت بود.
دکل حفاری جک آپ سه پایه «Global Pearl» در سال 1980 میلادی در کشور کانادا ساخته شده است. این دستگاه توانايي حفاري تا عمق 250 فوت آب را دارد و می*تواند چاه*هایی تا عمق 20 هزار فوت را حفر کند.

*واردات دکل و تضییع منافع ملی
نکته جالب توجه اینجاست که دکل مشابه گلوبال پرل به نام گلوبال سانتافه که آن هم در طوفان کاترینا آسیب دیده بود، در همان سال به قیمتی در حدود 11 میلیون دلار فروخته و با سرمایه گذاری حدود 30 میلیون دلار و در مدت یک سال بازسازی و در نهایت از آن بهره*برداری شد و قطعا هم*اکنون نیز سرمایه*گذاری آن مستهلک شده است.
حالا چرا دکل گلوبال پرل با قیمتی چهار برابر قیمت واقعی به یک شرکت ایرانی فروخته شده است، جای سئوال است و از آن مهمتر، چه **ی دلال فروش این دکل به شرکت تأسیسات دریایی ایران بوده است!
تب خرید و واردات دکل*های حفاری در دوره*ای بالا گرفته بود و در شرایط تحریم، دلالان دست به کار شدند و با نفود در لایه*های بالایی شرکت*های نفتی ایرانی، زمینه*های **ب منافع خود را فراهم کردند که در ادامه آن زیان*ها و آسیب*های زیادی را به کشور تحمیل کردند.
ماجرای خرید و واردات نافرجام دکل*های حفاری همچون دکل فورچونا و دکل گلوبال پرل به همین جا ختم نشد، یاردهای دریایی دوبی،*شارجه، عجمان و عمان در خلیج فارس، هم*اکنون پارکینگ چند دکل حفاری دریایی خریداری شده از سوی شرکت*های ایرانی است که این دکل*ها سال*هاست در آنجا آب و آفتاب می*خورند و افزون*بر بیت*المالی که برای خریدشان هدر رفته است، هر روز هزینه عدم*النفع گزافی برای آنها شمارش می*شود.
دکل*های دریایی چینی هم*اکنون با اجاره روزانه حدود 80 هزار دلار برای بعضی از شرکت*های ایرانی کار می*کنند که خودشان دکل ملکی دارند و یا برای خرید دکل دریایی اقدام کرده اند و در خرید و انتقال دکلهای خریداری شده مبالغی را پرداخت کرده اند ولی همکنون خرید دچار مشکلاتی شده و متوقف شده که متاسفانه قرارداد مربوطه به نحوی تدوین شده که شرکت خریداری کننده دکل همکنون نه قادر به بازپس گیری مبالغ پرداختی به دکل ساز چینی است و نه قادر به تحویل گیری دکلها است. دست*های پشت پرده در اجاره دکل*های حفاری، با درآمدهای افسانه*ای که از دلالی خرید و اجاره دکل دارند، به چنان قدرت دست یافته*اند که به راحتی در همه دستگاه*های دولتی و غیر*دولتی نفوذ می*کنند و با آبروی مدیران و حیثیت شرکت*های ایرانی بازی می*کنند.
شرکت*هایی همچون شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی (IOEC) با سرمایه و مالکیت سازمان با**شستگی صنعت نفت، به این گونه تجارت*های ناموفق اقدام می*کند و متاسفانه در سال*های اخیر متولیان سازمانهای با**شستگی یکی پس از دیگری به*علت سوء مدیریت، موجب تضییع و از بین رفتن حقوق و منافع با**شستگان از قبیل فرهنگیان و صنعت نفت و ... شده*اند.